Kết Một Tràng Hoa - 
Phẩm Thực Tập Ái Ngữ

Source:  https://langmai.org/tang-kinh-cac/kinh-van/kinh-moi-dich/ket-mot-trang-hoa/kinh-thuc-tap-ai-ngu        November 19, 2018

Nếu ta buông bỏ được ý muốn trừng phạt, tâm ta chí thành muốn cho ai cũng bớt khổ thì tự khắc lời nói của ta trở nên giọt cam lộ. " Đó là thứ ngôn ngữ cao nhất của mọi ngôn ngữ".

Ngôn Ngữ Phẩm Pháp Cú Kinh đệ bát

言語品法句經第八

Kinh Thực Tập Ái Ngữ

Dịch từ kinh Pháp Cú trong Hán tạng

Kinh thứ 8

Phẩm này có 12 bài kệ. Bài kệ thứ 12 dạy ta nên học nói năng theo kiểu nói năng của Bụt: Mỗi lời nói đều có thể đưa tới an lành, có công năng xây dựng tăng thân và môi trường tốt cho sự thực tập.‘‘Đó là thứ ngôn ngữ cao nhất của các thứ ngôn ngữ’’. Nếu ta thực tập buông bỏ được ý muốn trừng phạt, nếu tâm ta chí thành muốn cho ai cũng bớt khổ thì tự khắc lời nói của ta trở nên lời nói cam lộ. Đó là ý chính của bài kệ thứ 11, ái ngữ đi với lắng nghe sẽ giúp ta và kẻ khác tái lập được truyền thông và đưa tới nếp sống thuận thảo an lành. Bài kệ thứ 3 là một tiếng chuông chánh niệm: Sử dụng ác ngữ thì cũng như ngậm một cái búa trong miệng mình; chiếc búa ấy sẽ chặt đứt sinh mạng của chính mình. Bài kệ thứ 5 nói lên được cách hành xử đẹp nhất trên đời: lấy oán báo oán, oán oán chập chùng, lấy đức báo oán, oán ấy tiêu tan.

Bài kệ 1

Ác ngôn mạ lị                                      

Kiêu lăng miệt nhân                            

Hưng khởi thị hành                            

Tật oán tư sanh                                   

Kiêu căng, sử dụng những lời ác độc để chửi mắng, lăng mạ và tỏ ý khinh miệt người khác, làm như thế thì sẽ gây ra nhiều thù oán.

Bài kệ 2

Tốn ngôn thuận từ                              

Tôn kính ư nhân                                  

Khí kết nhẫn ác                                   

Tật oán tự diệt                                     

Sử dụng lời nói từ tốn, thuận thảo và lịch sự đối với người khác thì có thể dập tắt được những oán kết. Nhẫn nhục được trong những trường hợp bức xúc, làm như thế thì ganh ghét và hờn oán sẽ tự tiêu tan.

Bài kệ 3

Phu sĩ chi sanh                                  

Phủ tại khẩu trung                              

Sở dĩ trảm thân                                    

Do kỳ ác ngôn                                      

Con người sinh ra trên đời nếu sử dụng ác ngữ thì cũng như có một lưỡi búa trong miệng mình. Chính lưỡi búa ấy sẽ chặt đứt thân mạng của mình.

Bài kệ 4

Tránh vi thiểu lợi                                 

Như yểm thất tài                                 

Tòng bỉ trí tránh                                  

Lệnh ý hướng ác                                 

Cãi cọ không đem lại một chút lợi ích nào, chỉ có tác dụng bít lấp truyền thông, làm hao thất tài sản mình và đưa tới tranh chấp khiến cho tâm ý hướng về nẻo xấu.

Bài kệ 5

Dự ác ác sở dự                                      

Thị nhị câu vi ác                                    

Hảo dĩ khẩu quái đấu                           

Thị hậu giai vô an                               

Khen ngợi cái ác cũng như nói lời ghét bỏ những người được xưng tụng, cả hai đều là chuyện không nên làm. Ưa thích tranh cãi và đấu lý sẽ đem lại tình trạng không có bình an sau này.

Bài kệ 6

Vô đạo đọa ác đạo                                 

Tự tăng địa ngục khổ                         

Viễn ngu tu nhẫn ý                             

Niệm đế tắc vô phạm                            

Lời nói không phù hợp đạo lý sẽ làm cho mình sa đọa vào các con đường dữ, chỉ có công dụng làm lớn thêm cái khổ địa ngục của mình. Biết lánh xa kẻ ngu phu, biết tu hạnh nhẫn nhịn và luôn luôn nhớ tới sự hành trì trên con đường tứ đế và bát chánh đạo thì sẽ không phạm vào lầm lỗi ấy.

Bài kệ 7

Tùng thiện đắc giải thoát                      

Vi ác bất đắc giải                                   

Thiện giải giả vi hiền                             

Thị vi thoát ác não                                

 

Hành xử hiền lành thì đạt tới giải thoát, hành xử dữ dằn thì không tự cởi trói cho mình được. Kẻ biết khéo léo hóa giải là bậc hiền nhân, có khả năng vượt ra ngoài mọi não phiền hung dữ.

Bài kệ 8

Giải tự bão tổn ý                                    

Bất táo ngôn đắc trung                         

Nghĩa thuyết như pháp thuyết            

Thị ngôn nhu nhuyễn cam                   

Đừng ôm ấp ý muốn làm tổn hại và trừng phạt người khác. Không có tiết tháo thì lời nói không trung thực. Nói lời có nghĩa, có lý thì cũng giống như nói pháp, những lời như thế có vị ngọt của Cam lộ.

Bài kệ 9

Thị dĩ ngôn ngữ giả                               

Tất sử kỷ vô hoạn                             使     

Diệc bất khắc chúng nhân                    

Thị vi năng thiện ngôn                          

Ai có khả năng sử dụng ngôn ngữ tốt lành ấy thì sẽ không tạo tai họa cho chính mình, cũng không gây xung đột với người.

Bài kệ 10

Ngôn sử đầu ý khả                        使     

Diệc lệnh đắc hoan hỉ                            

Bất sử chí ác ý                                   使     

Xuất ngôn chúng tất khả                      

Lời nói gây ra được sự tâm đầu ý hợp có tác dụng làm cho người ta hoan hỷ, không đưa tới ác ý. Nói năng được như thế có thể giúp cho mọi người chấp nhận hài hòa.

Bài kệ 11

Chí thành cam lộ thuyết                       

Như pháp nhi vô quá                           

Đế như nghĩa như pháp                       

Thị vi cận đạo lập                               

Tâm chí thành đưa tới lời nói cam lộ, đúng như giáo pháp mà không ai có thể trách cứ được. Lời nói ấy phù hợp với chân nghĩa, với chánh pháp, đi đúng vào con đường chánh đạo.

Bài kệ 12

Thuyết như Phật ngôn giả                 

Thị cát đắc diệt độ                                 

Vi năng tác hạo tế                                 

Thị vị ngôn trung thượng                     

 Nên sử dụng ngôn ngữ của Bụt sử dụng, nói những lời an lành có công năng đưa tới Niết Bàn và có công năng xây dựng được môi trường tu tập chánh pháp. Đó là thứ ngôn ngữ cao nhất của tất cả các ngôn ngữ.