Kết Một Tràng Hoa -
Phẩm Đối Chiếu

Source: https://langmai.org/tang-kinh-cac/kinh-van/kinh-moi-dich/ket-mot-trang-hoa/kinh-doi-chieu            November 19, 2018

Không cần chê trách kẻ khác, chỉ biết tu tỉnh lại thân tâm mình, ai biết được pháp hành xử này thì viễn viễn sẽ không còn tai họa.

Song  Yếu Phẩm  Pháp Cú Kinh đệ cửu

雙要品法句經第九二十有二章

Kinh Đối Chiếu

Dịch từ kinh Pháp Cú trong Hán tạng

Kinh thứ 9

Phẩm này có 22 bài kệ. Bên phía tiếng Pali thì chỉ có 20 bài. Bắt đầu từ phẩm này ta có thể tham chiếu với kinh Pháp Cú tiếng Pali. Đối chiếu ở đây có nghĩa là so sánh các nghiệp thân, khẩu và ý về hai phía thiện ác. Cái thiện đưa tới cái tốt lành, cái ác đưa tới cái xấu xa.

Bốn bài kệ đầu nói về vai trò lãnh đạo của tâm ý. Hành động và lời nói bao giờ cũng đi theo tư duy. Cho nên, chánh tư duy là thực tập căn bản. Hai bài kệ trước nói về tâm. Hai bài sau nói về ý. Hai bài sau (bài 3 và 4, không có trong bản Pali – các bài 13 và 14 cũng nói về ý). Hình ảnh mái nhà bị dột, bị nước mưa lọt vào ví dụ cho tâm ý không được nhiếp phục, để cho các hành vi phóng đãng lọt vào, là một hình ảnh rất thực.

Hai bài kệ thứ 15 và 16 nói đến sự gần gũi người hiền; gần kẻ ngu phu thì lây thói mê lầm và làm điều sai trái. Hai bài kệ này cũng thiếu trong văn bản Pali.

Bài kệ 1

Tâm vi pháp bản                                 

Tâm tôn tâm sử                                    使

Trung tâm niệm ác                              

Tức ngôn tức hành                              

Tội khổ tự truy                                     

Xa lịch vu triệt                                     

Tâm là gốc các pháp, tâm làm chủ, tâm sai sử. Nếu tâm nghĩ ác thì lời nói và hành động làm theo, tội ác và khổ đau tự khắc đi theo sau đó như bánh xe lăn trên đường tạo thành vệt bánh xe.

Bài kệ 2

Tâm vi pháp bản                                 

Tâm tôn tâm sử                                   使

Trung tâm niệm thiện                          

Tức ngôn tức hành                              

Phước lạc tự truy                                

Như ảnh tùy hình                               

Tâm là gốc các pháp, tâm làm chủ, tâm sai sử. Nếu tâm nghĩ thiện thì lời nói và hành động làm theo, phước lạc tự khắc đi theo như bóng đi theo hình.

Bài kệ 3

Tùy loạn ý hành                                  

Câu ngu nhập minh                            

Tự đại vô pháp                                  

Hà giải thiện ngôn                               

Ý đi theo đường loạn, xui người u mê đi vào chỗ tối. Tự tôn tự đại không có phép tắc gì, thì làm sao mà hiểu, làm sao mà nói được lời lành?

Bài kệ 4

Tùy chánh ý hành                               

Khai giải thanh minh                          

Bất vi đố tật                                      

Mẫn đạt thiện ngôn                             

Ý đi theo đường chính, thì sẽ có khả năng khai mở đi vào nơi trong sáng. Không còn tật đố, có khả năng nói được lời lành.

Bài kệ 5

Uấn ư oán giả                                     

Vị thường vô oán                                

Bất uấn tự trừ                                     

Thị đạo khả tông                                 

Đối với người đang oán hận mình, biết sử dụng cái không hận thù, không oán giận mới có thể diệt trừ được cái hận thù, cái oán giận. Đó là con đường đạo, đáng làm tông chỉ cho mọi hành động.

Bài kệ 6

Bất hảo trách bỉ                                   

Vụ tự tỉnh thân                                    

Như hữu tri thử                                   

Vĩnh diệt vô hoạn                              

Không cần chê trách kẻ khác, chỉ biết tu tỉnh lại thân phận mình, ai biết được phép hành xử này thì vĩnh viễn sẽ không còn tai họa.

Bài kệ 7

Hành kiến thân tịnh                             

Bất nhiếp chư căn                              

Ẩm thực bất tiết                                  

Mạn đọa khiếp nhược                         

Vi tà sở chế                                       

Như phong mị thảo                             

Kẻ nào không thấy được thân là bất tịnh, không thu nhiếp được các căn, ăn uống không chừng mực, kiêu mạn, đọa lạc, khiếp nhược, kẻ ấy sẽ bị cái tà chế ngự như gió thổi làm cho cỏ nằm rạp xuống.

Bài kệ 8

Quán thân bất tịnh                              

Năng nhiếp chư căn                            

Thực tri tiết độ                                   

Thường lạc tinh tấn                            

Bất vi tà động                                    

Như phong đại sơn                             

Kẻ nào quán được thân là bất tịnh, có khả năng thu nhiếp được các căn, ăn uống biết chừng mực, thường có hạnh phúc trong sự tinh tiến tu học, kẻ ấy sẽ không bị cái tà lay chuyển, như ngọn núi cao không bị gió làm cho lay động

Bài kệ  9

Bất thổ độc thái                                   

Dục tâm trì sính                                   

Vị năng tự điều                                     調

Bất ưng Pháp y                                    

Kẻ nào không lấy ra khỏi tự thân những chất độc hại, lòng dục còn rong ruổi, chưa có khả năng điều phục được tự thân thì kẻ ấy không xứng đáng được khoác lên chiếc áo pháp.

Bài kệ 10

Năng thổ độc thái                              

Giới ý an tĩnh                                     

Hàng tâm dĩ điều                                 調

Thử ưng Pháp y                                  

Kẻ nào lấy ra được khỏi tự thân những chất độc hại, giữ giới luật và tâm ý thanh tịnh, an ổn, hành phục được tâm mình và chế ngự được thân mình, kẻ ấy xứng đáng được khoác lên chiếc áo pháp.

Bài kệ 11

Dĩ chân vi ngụy                                   

Dĩ ngụy vi chân                                   

Thị vi tà kế                                          

Bất đắc chân lợi                                  

Cho chân là ngụy, cho ngụy là chân, đó là kẻ đi theo tà tư duy, không bao giờ đạt tới lợi ích chân thực.

Bài kệ 12

Tri chân vi chân                                  

Kiến ngụy tri ngụy                              

Thị vi chánh kế                                   

Tất đắc chân lợi                                

Biết chân là chân, thấy ngụy là ngụy, đó là kẻ đi theo chánh tư duy, chắc chắn sẽ đạt tới lợi ích chân thực.

Bài kệ 13

Cái ốc bất mật                                     

Thiên vũ tắc lậu                                   

Ý bất duy hành                                    

Dâm dật vi xuyên                                  穿

Mái lá không kín, nước mưa lọt vào, nếu không nhiếp phục tâm ý để hành trì thì những hành vi phóng đãng sẽ lọt vào được.

Bài kệ 14

Cái ốc thiện mật                                  

Vũ tắc bất lậu                                      

Nhiếp ý duy hành                                 

Dâm dật bất sanh                                

Mái lá lành kín, mưa không lọt vào, nếu biết nhiếp phục tâm ý để hành trì thì những hành vi phóng đãng sẽ không phát sinh.

Bài kệ 15

Bỉ phu nhiễm nhân                                

Như cận xú vật                                   

Tiệm mê tập phi                                   

Bất giác thành ác                                 

Thân cận với những người hủ lậu, thô bỉ thì sẽ bị ảnh hưởng xấu như ngồi gần vật thối bị lây mùi hôi, sẽ từ từ đi vào mê lầm và học thói quen sai trái.

Bài kệ 16

Hiền phu nhiễm nhân                         

Như cận hương huân                         

Tiến trí tập thiện                                 

Hành thành  khiết phương                    

Thân cận những bậc hiền giả thì được ảnh hưởng tốt, như gần hương hoa được thấm mùi thơm, trí tuệ tăng trưởng, học được thói lành, công hạnh sẽ tinh khiết và thơm tho.

Bài kệ 17

Tạo ưu hậu ưu                                   

Hành ác lưỡng ưu                               

Bỉ ưu duy cụ                                      

Kiến tội tâm cụ                                  

Tạo ưu phiền đưa tới ưu phiền, làm điều ác đức lại khiến cho lo buồn tăng gấp đôi. Sau cái lo buồn lại còn có cái sợ hãi, thấy mình gây tội thì tâm mình lo sợ

Bài kệ 18

Tạo hỉ hậu hỉ                                      

Hành thiện lưỡng hỉ                            

Bỉ hỉ duy hoan                                    

Kiến phước tâm an                             

Tạo niềm vui sẽ có niềm vui đi theo, làm điều lành sẽ khiến cho hạnh phúc tăng gấp đôi. Sau niềm vui lại còn có nỗi mừng, thấy mình làm được chuyện phước đức thì tâm mình an ổn.

Bài kệ 19

Kim hối hậu hối                                   

Vi ác lưỡng hối                                   

Quyết vi tự ương                                

Thọ tội nhiệt não                                 

Bây giờ hối thì sau này cũng hối, làm điều ác đức thì sẽ khiến cho cái hối hận tăng gấp đôi. Điều này tạo tai ương cho bản thân mình, trong tương lai mình sẽ phải nhận chịu tội báo nóng bức.

Bài kệ 20

Kim hoan hậu hoan                          

Vi thiện lưỡng hoan                            

Quyết vi tự hữu                                  

Thọ phước duyệt dự                           

Bây giờ hoan hỷ thì sau hoan hỷ, làm điều lành thì mừng vui tăng gấp đôi. Điều này đem tới an tường cho bản thân, trong tương lai mình sẽ nhận được nhiều phước đức và niềm vui sống.

Bài kệ 21

Xảo ngôn đa cầu                                

Phóng đãng vô giới                            

Hoài dâm nộ si                                 

Bất duy chỉ quán                                

Tụ như quần ngưu                              

Phi Phật đệ tử                                   

Nói lời xảo trá, ham muốn nhiều điều, sống phóng đãng không nghiêm trì giới luật, mang trong người tham, sân và si thì không có Chỉ cũng không có Quán. Tụ họp như một đàn trâu, không phải là đệ tử Bụt.

 Bài k ệ 22

Thời ngôn thiểu cầu                           

Hành đạo như pháp                           

Trừ dâm nộ si                                   

Giác chánh ý giải                               

Kiến đối bất khởi                              

Thị Phật đệ tử                                   

Nói năng đúng thời đúng lúc, sống thiểu dục, hành đạo như pháp, trừ tâm sân si, biết được con đường chánh và tâm ý có liễu giải, khi bị chống đối không khởi tâm sân hận, đó mới đích thực là đệ tử Bụt.