Kết Một Tràng Hoa - 
Phẩm Người Ngu Muội

Source: https://langmai.org/tang-kinh-cac/kinh-van/kinh-moi-dich/ket-mot-trang-hoa/kinh-nguoi-ngu-muoi           November 19, 2018

Kẻ ngoan cố dù ở gần kẻ trí thì cũng như cái thìa múc canh, múc hoài hoài mà cái thìa không biết canh là ngon hay dở.
Có cơ hội gần được người trí thì cũng như cái lưỡi nếm được thức ăn, chỉ trong khoảnh khắc là biết được thức ăn ngon hay dở.
 

Ngu Ám Phẩm Pháp Cú Kinh đệ  thập tam

愚闇品法句經第十三

Kinh Người Ngu Muội

Dịch từ kinh Pháp Cú trong Hán tạng

Kinh thứ 13

Phẩm này có 21 bài kệ. Ngu ám đây là chỉ cho những kẻ si mê, ngu phu. Tiếng Pali là bala. Mỗi bài kệ trong phẩm này là một tiếng chuông chánh niệm cho người tại gia và cho cả người xuất gia. Bài kệ đầu nói về đêm sinh tử, một đêm kéo dài bất tận, bởi vì trong đêm dài ấy ánh sáng không chịu về. Ánh sáng đây là ánh sáng trí tuệ, hiểu biết, giác ngộ. Ánh sáng chưa chịu về thì đêm còn kéo dài mãi mãi. Mình phải tự hỏi mình có đang chìm đắm trong cái đêm sinh tử ấy không? Nếu chung quanh mình toàn là những người ngủ mê, chỉ biết bôn ba bận rộn về con cái và tài sản, về những tiện nghi vật chất và tình cảm hàng ngày, thì mình biết họ là những người đang đi trong trong đêm. Mình thử hỏi: mình có phải là một trong những người ấy không? Bài kệ thứ 6 cho ta biết: Nếu ta biết được ta là một trong những người đang mê ngủ thì đó là ta đã tỉnh dậy. Biển khổ tuy mênh mông, nhưng quay đầu lại thì thấy được bến bờ ngay. Bài kệ thứ 8 khuyên ta nên tìm cách gần gũi người có trí tuệ để có cơ hội thức tỉnh và nếm được hương vị của giác ngộ. Các bài kệ 17, 18, 19, 20 và 21 là đặc biệt để dành cho người xuất gia. Bài thứ 19 khuyên người xuất gia đừng đóng vai trò của một người sa môn tại gia nữa. Sa môn tại gia là một người chỉ có hình tướng xuất gia mà không có nội dung xuất gia.

Bài kệ 1

Bất mị dạ trường                                

Bì quyền đạo trường                           

Ngu sanh tử trường                             

Mạc tri chánh pháp                              

Kẻ mất ngủ thấy đêm dài. Kẻ lữ hành mệt nhọc thấy đường xa hun hút. Đối với kẻ ngu muội, đêm sinh tử là dài nhất cũng bởi vì kẻ ấy không biết đến chánh pháp.

Bài kệ 2

Si ý thường minh                                

Thệ như lưu xuyên                              

Tại nhất hành cường                           

Độc nhi vô ngẫu                                  

Tâm ý kẻ si mê mãi mãi mờ ám, trôi hoài như nước sông. Vì vậy, thà rằng mình đi một mình, đừng đi với những kẻ ngu muội.

Bài kệ 3

Ngu nhân khán số                                

Ưu thích cửu  trường                           

Dữ ngu cư khổ                                     

Ư ngã do oán                                       

Người ngu muội kẹt vào những con số, niềm lo lắng kéo dài, chung đụng với người ngu là khó, lại còn gây ra thêm oán hận.

Bài kệ 4

Hữu tử hữu tài                                     

Ngu duy cấp cấp                                

Ngã thả phi ngã                                   

Hà ưu tử tài                                         

Người ngu muội cứ bôn ba bận rộn (về con cái và tài sản). "Đây là con trai của tôi. Đây là tài sản của tôi." Cái thân này chưa chắc là của ta, huống nữa là con cái và tài sản.

Bài kệ 5

Thử đương chỉ thử                             

Hàn đương chỉ thử                             

Ngu đa vụ lự                                       

Mạc tri lai biến                                    

Nóng quá, làm sao cho hết nóng. Lạnh quá, làm sao cho hết lạnh. Kẻ ngu phu lo từ chuyện này tới chuyện khác, không biết cái gì sẽ xảy ra trong tương lai.

Bài kệ 6

Ngu mông ngu cực                               

Tự vị ngã trí                                         

Ngu nhi thắng trí                                   

Thị vị cực ngu                                       

Kẻ ngu mà cho mình là kẻ trí, đó là ngu tới mức cùng cực. Kẻ ngu mà biết là mình ngu thì đó đã là kẻ trí rồi.

Bài kệ 7

Ngoan ám cận trí                                

Như biều châm vị                                

Tuy cửu hiệp tập                                 

Do bất tri Pháp                                   

Kẻ ngoan cố dù ở gần kẻ trí thì cũng như cái thìa múc canh, múc hoài hoài mà cái thìa không biết canh là ngon hay dở.

Bài kệ 8

Khai đạt cận trí                                    

Như thiệt thường vị                              

Tuy tu du tập                                       

Tức giải đạo yếu                                  

Có cơ hội mà gần được người trí thì cũng như cái lưỡi nếm được thức ăn, chỉ trong khoảnh khắc mà biết được thức ăn ngon hay dở.

Bài kệ 9

Ngu nhân thí hành                               

Vi thân chiêu hoạn                               

Khoái tâm tác ác                                  

Tự trí trọng ương                                 

Hành động của kẻ ngu muội đem lại tai hoạn cho bản thân mình, vì ưa làm việc ác cho nên tự đưa mình đến tai ương.

Bài kệ 10

Hành vi  bất thiện                                

Thoái kiến hối lẫn                           退     

Trí thế lưu diện                                    

Báo do túc tập                                   宿 

Làm xong một cái gì bất thiện, nhìn lại thấy hối hận rồi thì khóc thương đầm đìa nước mắt, quả báo đến từ thói quen lâu đời dồn lại.

Bài kệ 11

Hành vi đức thiện                                

Tiến đổ hoan hỉ                                   

Ưng lai thọ phước                               

Hỉ tiếu duyệt tập                                  

Làm được một điều gì hiền thiện, nhìn lại thấy hoan hỉ, biết rằng mình sẽ tiếp nhận phước đức, niềm vui và nụ cười sẽ đến với mình.

Bài kệ 12

Quá tội vị thục                                     

Ngu dĩ điềm đàm                                

Chí kỳ thục xứ                                     

Tự thọ đại tội                                     

Lỗi lầm làm trong quá khứ chưa đến lúc chín, kẻ ngu muội vì thế cứ việc nhởn nhơ, nhưng khi nghiệp quả đã chín muồi thì sẽ tự mình nhận chịu tội báo lớn.

Bài kệ 13

Ngu sở vọng xứ                                   

Bất vị thích khổ                                   

Lâm đọa ách địa                                  

Nãi tri bất thiện                                    

Chỗ sai lầm của người ngu là không nhận diện được cái khổ là cái khổ, khi nào rơi vào tình trạng nguy ngập thì mới biết là mình đã làm sai.

Bài kệ 14

Ngu xuẩn tác ác                                  

Bất năng tự giải                                  

Ương truy tự phần                              

Tội thành sí nhiên                                

Ngu xuẩn làm ác, không có khả năng tự biết, tai ương do đó đi theo đốt cháy chính mình, tội báo cháy bùng.

Bài kệ 15

Ngu hảo mỹ thực                                

Nguyệt nguyệt tư thậm                        

Ư thập lục phần                                  

Vị nhất tư Pháp                                   

Người ngu chỉ biết lo ăn ngon, chỉ biết hưởng thụ, càng ngày càng đi sâu vào lầm lỗi, trong mười sáu phần hạnh phúc đích thực, người ngu không hưởng được đến một phần.

Bài kệ 16

Ngu sanh niệm lự                                

Chí chung vô lợi                                  

Tự chiêu đao trượng                          

Báo hữu ấn chương                            

Cái ngu sinh ra cái lo lắng, cuối cùng chẳng có lợi lạc gì, và người ngu tự chuốc lấy đao trượng (hình phạt) của báo ứng, có chứng cớ rõ ràng không thể chối cãi.

Bài kệ 17

Quán xứ tri kỳ ngu                                  

Bất thí nhi quảng cầu                              

Sở đọa vô đạo trí                                   

Vãng vãng hữu ác hành                          

Quán sát ngay tại chỗ và nhận diện ra sự có mặt của kẻ ngu mê: đó là những người không tu tập mà chỉ biết đòi hỏi, những kẻ ấy sẽ đọa lạc vào chỗ vô đạo và thường thường làm những điều xấu ác.

Bài kệ 18

Viễn đạo cận dục giả                             

Vi thực tại học danh                               

Tham y gia cư cố                                  

Đa thủ cúng dị tính                                 

Xa đạo, gần kẻ nhiều tham dục, mang tên là người tu mà chỉ nghĩ tới chuyện ăn, cứ la cà nơi nhà người cư sĩ để mong cầu sự cúng dường càng nhiều càng tốt.

Bài kệ 19

Học mạc đọa nhị vọng                            

Mạc tác gia sa môn                               

Tham gia vi Thánh giáo                         

Vi hậu tự quỹ phạp                                

Tu thì đừng để tự rơi vào ba cái sai lầm. Đừng đóng vai trò vị sa môn tại gia, la cà nhà cư sĩ là sai với lời Bụt dạy, sau này sẽ cảm thấy thiệt thòi.

Bài kệ 20

Thử hành dữ ngu đồng                          

Đãn lệnh dục mạn tăng                        

Lợi cầu chi nguyện dị                            

Cầu đạo ý diệc dị                                

Hành xử như trên thì thấy chẳng khác gì cách hành xử của kẻ ngu phu, chỉ làm cho dục vọng và kiêu mạn tăng trưởng. Cái ước nguyện chỉ là cái tài lợi, không phải là tâm ý cầu đạo thành khẩn

Bài kệ 21

Thị dĩ hữu thức giả                                

Xuất vi Phật đệ tử                                  

Khí ái xả thế tập                                    

Chung bất đọa sanh tử                            

Cho nên đã là bậc thức giả, là người xuất gia đệ tử Bụt thì phải buông bỏ ái dục và những tập khí ngoài đời, cuối cùng mới khỏi đọa vào sinh tử.