Kết Một Tràng Hoa -
Phẩm Vượt Thắng

Source: https://langmai.org/tang-kinh-cac/kinh-van/kinh-moi-dich/ket-mot-trang-hoa/kinh-vuot-thang            November 19, 2018

Chiến thắng được hàng ngàn quân địch cũng không bằng tự chiến thắng được mình.
Tự thắng là chiến công oanh liệt nhất.

Kinh Vượt Thắng

Dịch từ kinh Pháp Cú trong Hán tạng

Kinh thứ 16

 Phẩm này có 17 bài kệ. Thuật thiên là nói về con số ngàn. Tiếng Pali, sahassa là ngàn, là số nhiều. Đứng về phương diện phẩm chất thì không cần nói tới số lượng. Con số trăm, con số ngàn không có giá trị nếu không có chất liệu nội dung. Bài kệ thứ nhất nói dù có tụng đọc cả ngàn lời kinh, nhưng nếu các lời kinh ấy không chuyên chở được chánh pháp, cũng không bằng chỉ đọc một lời kinh thôi. Bài thứ 3 nói một câu Pháp cú tuy ít, nhưng nếu đem ra thực tập thì cũng có thể đắc đạo.

Bài thứ 4 là một bài kệ nổi tiếng nhất về chuyện thắng bại: chiến thắng được hàng ngàn quân địch cũng không bằng tự mình chiến thắng được mình. Tự thắng là chiến công oanh liệt nhất. Bài thứ 16 nói sống một trăm tuổi thọ mà không nếm được vị cam lộ của đạo pháp, thì không bằng sống một ngày mà nếm được cam lộ. Làng Mai có câu: Chẳng biết rong chơi miền Tịnh độ, làm người một kiếp cũng như không, nói về cái hạnh phúc của sự thực tập thiền đi, cũng lấy từ ý ấy.

Các bài 4, 5 và 6 đều nói tới chủ đề tự vượt thắng mình để trở thành một vị anh hùng đích thực. Vì vậy, kinh này được đặt tên là kinh Vượt thắng. Vượt thắng chính mình.

Bài kệ 1

Tuy tụng thiên ngôn                             

Cú nghĩa bất chánh                             

Bất như nhất yếu                                 

Văn khả diệt ý                                     

Dầu có tụng đọc ngàn đời, nhưng nếu câu văn và nghĩa lý không phải là chánh đạo, thì không bằng chỉ tụng một lời mà khi nghe có cơ hội làm tĩnh lặng được tâm ý.

Bài kệ 2

Tuy tụng thiên ngôn                             

Bất nghĩa hà ích                                 

Bất như nhất nghĩa                             

Văn hành khả độ                                 

Dù có tụng đọc ngàn lời, nhưng nếu nghĩa lý không có thì không bằng chỉ tụng đọc một lời mà có ý nghĩa (thâm sâu) để khi nghe thì có thể đem ra thực hành và vượt qua được đau khổ.

Bài kệ 3

Tuy đa tụng kinh                                  

Bất giải hà ích                                    

Giải nhất pháp cú                                

Hành khả đắc đạo                               

 

Dù có tụng đọc nhiều kinh mà không hiểu được thì cũng vô ích, không bằng chỉ đọc và hiểu được một câu Pháp cú, vì nếu đem ra thực hành thì có thể đắc đạo.

Bài kệ 4

Thiên thiên vi địch                              

Nhất phu thắng chi                             

Vị nhược tự thắng                              

Vi chiến trung thượng                         

Chiến thắng được hàng ngàn quân địch thì cũng không bằng tự mình chiến thắng được chính mình. Tự thắng là chiến công oanh liệt nhất.

Bài kệ 5

Tự thắng tối hiền                                 

Cố viết nhân hùng                               

Hộ ý điều thân                                   調 

Tự tổn chí chung                                 

Tự thắng được mình thì gọi là bậc hiền giả tối thượng. Đó là người anh hùng trong nhân gian, có khả năng điều phục và bảo hộ thân tâm, đạt tới mục tiêu cuối cùng.

Bài kệ 6

Tuy viết tôn thiên                                   

Thần ma Phạm Thích                         

Giai mạc năng thắng                           

Tự thắng chi nhân                               

Thắng được các vị thiên giả, tôn thần, quỷ vương, Đế thích cũng không bằng tự thắng được mình.

Bài kệ 7

Nguyệt thiên phản từ                         

Chung thân bất xuyết                         

Bất như tu du                                    

Nhất tâm niệm Pháp                          

Nghìn tháng cầu đạo, suốt cả một đời không ngừng nghỉ, cũng không bằng trong một khoảnh khắc đem hết lòng thực tập niệm Pháp.

Bài kệ 8

Nhất niệm đạo phước                         

Thắng bỉ chung thân                           

Tuy chung bách tuế                             

Phụng sự hỏa từ                               

Chỉ thực tập phát khởi một niệm cung kính cúng dường bậc có phước đức thì công đức còn nhiều hơn suốt đời thờ phụng thần lửa.

Bài kệ 9

Bất như tu du                                      

Cung dưỡng tam tôn                            

Nhất cung dưỡng phước                      

Thắng bỉ bách niên                               

Cúng dường trong một khoảnh khắc cho Tam Bảo còn có phúc đức nhiều hơn tế  lễ cầu phước trong suốt cả một trăm năm.

Bài kệ 10

Tế thần dĩ cầu phước                            

Tùng hậu quán kỳ báo                           

Tứ phân vị vọng nhất                             

Bất như lễ hiền giả                                

Tế thần để cầu phước, cứ quan sát mà thấy thì phúc báo tới sau đó cũng chưa được bằng một phần tư của người cung kính bậc hiền nhân.

Bài kệ 11

Năng thiện hành lễ tiết                            

Thường kính trưởng lão giả                    

Tứ phước tự nhiên tăng                         

Sắc lực thọ nhi an                                  

Nếu biết tổ chức lễ lược theo đường hướng thiện lành, nếu biết thường cung kính các bậc trưởng lão (trong đạo) thì bốn thứ phước đức sẽ tự nhiên tăng trưởng. Sắc đẹp và sức khỏe, cũng như tuổi thọ cũng tăng lên.

Bài kệ 12

Nhược nhân thọ bách  tuế                    

Viễn chánh bất trì giới                          

Bất như sanh nhất nhật                        

Thủ giới chánh ý thiền                          

Sống một trăm tuổi thọ mà xa lìa con đường chính, không biết giữ giới, thì không bằng sống một ngày mà biết trì giới và thực tập đưa tâm ý vào thiền định.

Bài kệ 13

Nhược nhân thọ bách tuế                    

Tà ngụy vô hữu trí                               

Bất như sanh nhất nhật                        

Nhất tâm học chánh trí                        

Sống một trăm tuổi thọ mà nếp sống tà ngụy, không có trí tuệ thì không bằng sống một ngày mà hết lòng tu học theo chánh trí.

Bài kệ 14

Nhược nhân thọ bách tuế                      

Giải đãi bất tinh tấn                              

Bất như sanh nhất nhật                         

Miễn lực hành tinh tấn                           

Sống một trăm tuổi thọ mà giãi đãi không tinh tiến thì không bằng sống một ngày mà nỗ lực tu hành tinh tiến.

Bài kệ 15

Nhược nhân thọ bách tuế                       

Bất tri thành bại sự                                

Bất như sanh nhất nhật                          

Kiến vi tri sở kị                                      

Sống một trăm tuổi thọ mà không hiểu được chuyện thành bại thì không bằng sống một ngày mà thấy được cái vi diệu của chánh pháp và thấy được nguyện vọng của mình.

Bài kệ 16

Nhược nhân thọ bách tuế                       

Bất kiến cam lồ đạo                               

Bất như sanh nhất nhật                           

Phục hành cam lộ vị                               

Sống một trăm tuổi thọ mà không thấy được đạo Cam Lộ thì không bằng sống một ngày mà nếm được vị Cam Lộ. 

Bài kệ 17

Nhược nhân thọ bách tuế                        

Bất tri đại đạo nghĩa                              

Bất như sanh nhất nhật                          

Học thôi Phật pháp yếu                          

 

Sống một trăm tuổi thọ mà không biết nghĩa lý của đạo lớn thì không bằng sống một ngày mà thực tập và tư duy theo giáo pháp tinh yếu của Bụt.